ഇനി എത്ര ദൂരം

 മേഘമൽഹാർ: ചില മഴകൾ ഹൃദയത്തിൽ മാത്രം പെയ്യാൻ ജനിച്ചവയാണ് 

“ഒരു നറുപുഷ്പമായ് എൻ നേർക്കു നീളുന്ന മിഴിമുനയാരുടെതാകാം…”

ഈ വരി കേൾക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ മേഘമൽഹാർ എന്ന സിനിമ നമ്മളിൽ തുറക്കുന്നു. അത് ഒരു ഗാനത്തിന്റെ തുടക്കമല്ല; ഒരു മനസ്സിന്റെ തുറച്ചുപറച്ചിലാണ്. ചില സിനിമകൾ നമ്മളെ പിടിച്ചിരുത്തി കരയിപ്പിക്കും.ചിലത് ചിരിപ്പിച്ച് മറന്നുപോകും.

പക്ഷേ മേഘമൽഹാർ…

അത് നമ്മളെ നിശ്ശബ്ദരാക്കും.കാരണം ഈ സിനിമ ശബ്ദത്തിലൂടെയല്ല, മഴയിലൂടെയും നോട്ടങ്ങളിലൂടെയും പറയാതെ പോയ വാക്കുകളിലൂടെയുമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.

മേഘമൽഹാർ കാണുമ്പോൾ നമ്മൾ മറ്റൊരാളുടെ കഥയല്ല കാണുന്നത്.നമ്മുടെ തന്നെ മനസ്സിൽ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന

ഒരു കാത്തിരിപ്പിനെയാണ്.

മേഘമൽഹാർ ഒരു സിനിമയായി നമ്മളെ സമീപിക്കുന്നില്ല. അത് ഒരു മഴക്കാല സന്ധ്യപോലെ, പെയ്യുമോ എന്ന് അറിയാതെ കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു നിമിഷംപോലെ, മനസ്സിലേക്ക് പതിയെ ഇറങ്ങിവരുന്നു. ഈ സിനിമ കാണുന്നത് ഒരു കഥ പിന്തുടരുന്നതല്ല; അത് സ്വന്തം ഉള്ളിലേക്ക് നോക്കാനുള്ള ഒരു ക്ഷണമാണ്. ഓരോ ദൃശ്യവും ഓരോ നിശ്ശബ്ദതയും നമ്മളോട് ചോദിക്കുന്നത് ഒരേയൊരു ചോദ്യം മാത്രം — “നിനക്കുള്ളിൽ പറയാതെ പോയ സ്നേഹങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?”

മേഘമൽഹാർ എന്ന സിനിമയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ കഥയോ ദൃശ്യങ്ങളോ മാത്രമല്ല—സംഗീതം കഥയാകുകയും, കഥ തന്നെ രാഗമാകുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ്.

ഇന്ത്യൻ സംഗീതപരമ്പരയിൽ മേഘമൽഹാർ രാഗം മഴയെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്ന രാഗമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

പക്ഷേ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി

മഴയിലല്ല— കാത്തിരിപ്പിലാണ്.മേഘമൽഹാർ രാഗം അതീവ പ്രത്യേകതയുള്ള ഒരു രാഗമാണ്. ഇത് കേവലം “മഴയുടെ രാഗം” മാത്രമല്ല. ഇതിന്റെ സ്വഭാവം ആകാശം മൂടുന്ന നിമിഷങ്ങളിലാണ്. സ്വരങ്ങൾ പതുക്കെ ഉയരുന്നു, പിന്നെ വീണ്ടും താഴുന്നു. ഇടയിൽ ഇടവേളകൾ. ആ ഇടവേളകളിലാണ് രാഗത്തിന്റെ ജീവൻ. പെയ്യുന്ന മഴയിൽ അല്ല, പെയ്യാൻ പോകുന്ന ആകാംക്ഷയിലാണ് മേഘമൽഹാർ ജീവിക്കുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഈ സിനിമയും. വലിയ വികാരപ്രകടനങ്ങൾ ഇല്ല. പകരം, അടക്കി വച്ച വികാരങ്ങളുടെ ഭാരമുണ്ട്.

കഥ പുറമേ അത്ര സങ്കീർണ്ണമല്ല. വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾ. ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ദിനങ്ങൾ. പക്ഷേ ആ ജീവിതത്തിനുള്ളിൽ നിറയാത്ത ഇടങ്ങൾ ഉണ്ട്. നായികയുടെ ഉള്ളിൽ സംഗീതമുണ്ട് — പക്ഷേ അത് അവൾ തുറന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഭർത്താവിന് അവളോട് സ്നേഹമുണ്ട് — പക്ഷേ അത് അവളുടെ ഭാഷയിൽ പറയാൻ അവനറിയില്ല. ഈ രണ്ട് നിശ്ശബ്ദതകൾ തമ്മിലാണ് സിനിമ പിറക്കുന്നത്. അവളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് സംഗീതം വീണ്ടും കടന്നുവരുമ്പോൾ, അത് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വികാരമാണ്. അവളുടെ ഉള്ളിൽ ഉറങ്ങിക്കിടന്നിരുന്ന അവൾ തന്നെയാണ് ഉണരുന്നത്.

സിനിമയിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. പക്ഷേ ഒരിടത്ത് കേൾക്കുന്ന വാക്കുകൾ നമ്മളെ വല്ലാതെ തട്ടിയുണർത്തും:

“ചില സ്നേഹങ്ങൾ പറയാതെ പോകുന്നതാണ് നല്ലത്…”

ഇത് ഒരു ഉപദേശമല്ല. ഇത് ഒരു സമ്മതമാണ്. ചില സ്നേഹങ്ങൾ പറഞ്ഞാൽ നശിക്കും. ചില ബന്ധങ്ങൾ നിലനിൽക്കാൻ, ചില വികാരങ്ങൾ മൗനമായി തന്നെ ജീവിക്കണം. മേഘമൽഹാർ രാഗവും അതുതന്നെയാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത് — എല്ലാ സ്വരങ്ങളും ഒരേ സമയം മുഴങ്ങണമെന്നില്ല. ഇത് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ സാധാരണ ജീവിതമാണ്—

അതിനുള്ളിലെ അസാധാരണമായ വികാരങ്ങളോടുകൂടി.സിനിമയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽക്കൂടി നമ്മൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ള

കഥാപാത്രങ്ങളാണ്.അവർ തമ്മിൽ

ഒരു സ്നേഹബന്ധമുണ്ട്,പക്ഷേ അതിന് പേരില്ല.

അത് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല,അതിന് ഉറപ്പുകളും വാഗ്ദാനങ്ങളും ഇല്ല.സ്നേഹം അവിടെയുണ്ട്—

പക്ഷേ അത് പറയപ്പെടുന്നില്ല.സാഹചര്യങ്ങളും

സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങളുംകാലവും

അവർക്കിടയിൽഒരു നിശ്ശബ്ദ മതിൽ പണിയുന്നു.അവർ ഒരുമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ

പറയാൻ ഉള്ളത് പറയാതെ പോകുന്നു.

ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരിക്കുമ്പോൾ പറയാതിരുന്ന വാക്കുകൾ മഴപോലെ ഉള്ളിൽ പെയ്യുന്നു.

ഇത് വേർപാടിന്റെ കഥയല്ല. ഇത് വിട്ടുകൊടുക്കലിന്റെ കഥയാണ്.

മേഘമൽഹാറിൽ നിശ്ശബ്ദതയാണ്

ഏറ്റവും വലിയ സംഭാഷണം.പല രംഗങ്ങളിലും കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒന്നും പറയുന്നില്ല.പക്ഷേ അവരുടെ കണ്ണുകളും

മുഖഭാവങ്ങളും പറയുന്നതെല്ലാം നമ്മൾ കേൾക്കും.ഒരു നോക്ക്,ഒരു ഇടവേള,

ഒരു പുഞ്ചിരി—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ്

കഥ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.ഇത് നമ്മളെ അസ്വസ്ഥരാക്കും.

കാരണംഇവിടെയുള്ള നിശ്ശബ്ദത നമ്മുടെ തന്നെ നിശ്ശബ്ദതകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.സിനിമയുടെ പേര് തന്നെ

അതിന്റെ ആത്മാവാണ്.

മേഘമൽഹാർ രാഗം പെട്ടെന്ന് ഉച്ചത്തിലേക്ക് കയറുന്നില്ല.സ്വരങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇടവേളകൾ വിടുന്നു.അവിടെയാണ്

രാഗത്തിന്റെ ജീവൻ.അതേ ശൈലിയാണ്

ഈ സിനിമയും പിന്തുടരുന്നത്.കഥ പതിയെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.വികാരങ്ങൾ

പതിയെ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നു.

സിനിമ അവസാനിക്കുമ്പോൾ

വലിയ കരച്ചിലുണ്ടാകില്ല.പകരം ഉള്ളിൽ എന്തോ ഒന്ന് മൃദുവായി തളരും.ഒരു മഴ കഴിഞ്ഞ വൈകുന്നേരം പോലെ—ശാന്തമായി,

എങ്കിലും ഓർമ്മകൾ നിറഞ്ഞ്.

അവസാനം സിനിമ നമ്മളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഒരുതരത്തിലും ഒരു “പരിഹാരം” തരുന്നില്ല. പക്ഷേ അതാണ് ഈ സിനിമയുടെ സൗന്ദര്യം. ജീവിതം പോലെ തന്നെ, എല്ലാം പൂർത്തിയാകുന്നില്ല. ചില സ്നേഹങ്ങൾ നമ്മളെ സ്പർശിച്ചുപോകും. ചില സംഗീതങ്ങൾ നമ്മളെ മാറ്റിയശേഷം നിശ്ശബ്ദമാകും.

മേഘമൽഹാർ ഒരു സിനിമയല്ല. അത് പറയാതെ പോയ സ്നേഹങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു സ്മാരകമാണ്. പെയ്യാതെ പോയ മഴയുടെ ശബ്ദമാണ്. ചില രാഗങ്ങൾ കേൾക്കാനല്ല — സഹിക്കാനാണ്. ചില കഥകൾ കാണാനല്ല — ഉള്ളിൽ സൂക്ഷിക്കാനാണ്. മേഘമൽഹാർ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു നിശ്ശബ്ദ സംഗീതമാണ്, ഒരിക്കൽ കേട്ടാൽ പിന്നെ ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി അവസാനിക്കാത്തത്.

By 

Ragi. K. Haridas

Assistant Professor of Computer Science,

Al Shifa College of Arts and Science, Keezhattur, Perinthalmanna