Behavioural Finance 

 നമ്മുടെ മനസ്സ് എടുക്കുന്ന സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങൾ

പണം സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സാധാരണയായി കരുതുന്നത്, എല്ലാം കൃത്യമായി കണക്കുകൂട്ടിയാണ് തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് എന്നതാണ്.

ഏത് ഓഹരി വാങ്ങണം?

എത്ര പണം നിക്ഷേപിക്കണം?

എപ്പോൾ വിൽക്കണം?

എത്ര പണം സേവ് ചെയ്യണം?

പരമ്പരാഗത സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പറയുന്നത്, ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച്, അപകടസാധ്യതയും ലാഭവും കണക്കാക്കി, ഏറ്റവും മികച്ച തീരുമാനമാണ് ഒരു വ്യക്തി എടുക്കുക എന്നതാണ്.

പക്ഷേ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ മനുഷ്യർ അങ്ങനെ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല.

നമ്മൾക്ക് ഭയം തോന്നും. ആവേശം ഉണ്ടാകും. മറ്റുള്ളവരെ അനുകരിക്കും. കഴിഞ്ഞ അനുഭവങ്ങൾ നമ്മെ സ്വാധീനിക്കും. ചിലപ്പോൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു വാർത്ത പോലും നമ്മുടെ നിക്ഷേപ തീരുമാനത്തെ മാറ്റും.

ഇവിടെയാണ് Behavioural Finance — പെരുമാറ്റ ധനകാര്യം പ്രസക്തമാകുന്നത്.

മനുഷ്യരുടെ ചിന്തകൾ, വികാരങ്ങൾ, മാനസിക പ്രവണതകൾ, തീരുമാനങ്ങളിലെ പിഴവുകൾ എന്നിവ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതാണ് Behavioural Finance പഠിക്കുന്നത്.

Herbert Simon-ന്റെ Bounded Rationality

മനുഷ്യർ എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും യുക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങളാണ് എടുക്കുന്നത് എന്ന പരമ്പരാഗത ആശയത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത പ്രമുഖ ചിന്തകനാണ് Herbert A. Simon.

Simon മുന്നോട്ടുവച്ച പ്രധാന ആശയമാണ് Bounded Rationality — പരിമിതമായ യുക്തിചിന്ത.

മനുഷ്യർ യുക്തിപരമായി oതീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവരുടെ യുക്തിചിന്തയ്ക്ക് ചില പരിധികളുണ്ട്.

എന്തുകൊണ്ട്?

നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പരിമിതമാണ്.

സമയം പരിമിതമാണ്.

എല്ലാ വിവരങ്ങളും വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് പരിമിതമാണ്.

ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് പരിമിതമാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരാൾക്ക് ₹50,000 നിക്ഷേപിക്കണമെന്ന് കരുതുക.

സിദ്ധാന്തപരമായി, നൂറുകണക്കിന് കമ്പനികളുടെ സാമ്പത്തിക റിപ്പോർട്ടുകൾ പരിശോധിക്കാം, വിപണി പ്രവണതകൾ പഠിക്കാം, അപകടസാധ്യതകൾ കണക്കാക്കാം, ഭാവിയിലെ സാധ്യതകൾ വിലയിരുത്താം.

പക്ഷേ ഒരു സാധാരണ നിക്ഷേപകന് ഇതെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ?

പലപ്പോഴും കഴിയില്ല.

അതിനാൽ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളും സമയവും കഴിവും ഉപയോഗിച്ച് “മതിയായ നല്ല” ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുകയാണ് നമ്മൾ ചെയ്യുന്നത്.

ഇതിനെയാണ് Simon Satisficing എന്ന് വിളിച്ചത്.

അത് ഏറ്റവും മികച്ച തീരുമാനം കണ്ടെത്തുന്നതിനു പകരം, സാഹചര്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ മതിയായ നല്ല തീരുമാനം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന്:

“ഈ കമ്പനിക്ക് നല്ല reputation ഉണ്ട്. എന്റെ സുഹൃത്തും ഇതിൽ നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷമായി performance നല്ലതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇതിൽ നിക്ഷേപിക്കാം.”

ഇത് പൂർണ്ണമായ സാമ്പത്തിക വിശകലനത്തിന്റെ ഫലമാകണമെന്നില്ല. മറിച്ച്, പരിമിതമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുത്ത ഒരു തീരുമാനമായിരിക്കും.

ഇവിടെയാണ് Cognitive Biases നമ്മുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്.

Cognitive Biases: നമ്മുടെ തീരുമാനങ്ങളിലെ അദൃശ്യ സ്വാധീനം

നമ്മുടെ ചിന്തയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചില സ്ഥിരമായ മാനസിക പ്രവണതകളെയാണ് Cognitive Biases എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിൽ ഇവ നാം പണം ചെലവഴിക്കുന്നതിലും, സേവ് ചെയ്യുന്നതിലും, നിക്ഷേപിക്കുന്നതിലും, വായ്പ എടുക്കുന്നതിലും, ഓഹരികൾ വാങ്ങുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലും സ്വാധീനം ചെലുത്താം.

1. Overconfidence Bias – “എനിക്ക് മാർക്കറ്റ് അറിയാം”

സ്വന്തം അറിവിനെയും കഴിവിനെയും യഥാർത്ഥത്തേക്കാൾ കൂടുതലായി വിലയിരുത്തുന്നതാണ് Overconfidence Bias.

ഒരു വ്യക്തി തുടർച്ചയായി മൂന്ന് ഓഹരികളിൽ ലാഭം നേടിയെന്ന് കരുതുക.

അയാൾ ചിന്തിക്കുന്നു:

“എനിക്ക് മാർക്കറ്റ് മനസ്സിലായി. ഇനി ഏത് ഓഹരി ഉയരുമെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.”

അതിനുശേഷം കൂടുതൽ പണം നിക്ഷേപിക്കുന്നു.

എന്നാൽ മുൻപ് ലഭിച്ച ലാഭം മുഴുവനും അയാളുടെ കഴിവുകൊണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല. വിപണിയുടെ അനുകൂല സാഹചര്യമോ ഭാഗ്യമോ അതിന് കാരണമാകാം.

2. Confirmation Bias – “എനിക്ക് ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മാത്രം”

നമ്മൾ നേരത്തെ വിശ്വസിക്കുന്ന കാര്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മാത്രം അന്വേഷിക്കുകയും അതിനെ എതിർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയാണ് Confirmation Bias.

ഒരു കമ്പനിയുടെ ഓഹരി ഉയരുമെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഉറച്ച വിശ്വാസമുണ്ടെന്ന് കരുതുക.

നിങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റിൽ തിരയുമ്പോൾ കമ്പനിയെക്കുറിച്ചുള്ള അഞ്ച് positive വാർത്തകൾ കാണുന്നു.

നിങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ അവ വായിക്കുന്നു.

പക്ഷേ കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വാർത്ത കണ്ടാൽ:

“അത് വെറുതെ exaggerate ചെയ്തതായിരിക്കും.”

എന്ന് പറഞ്ഞ് അവഗണിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ മനസ്സ് സ്വന്തം വിശ്വാസത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്.

പാഠം: നമുക്ക് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ അഭിപ്രായത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വിവരങ്ങളും പരിശോധിക്കണം.

3. Herd Behaviour – “എല്ലാവരും വാങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഞാനും വാങ്ങാം”

മനുഷ്യർ സാമൂഹിക ജീവികളാണ്. അതുകൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നമ്മുടെ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കും.

ഒരു പ്രത്യേക ഓഹരി പെട്ടെന്ന് വളരെ popular ആയി.

സുഹൃത്തുക്കൾ വാങ്ങുന്നു.

Social media-യിൽ എല്ലാവരും സംസാരിക്കുന്നു.

മറ്റുള്ളവർ ലാഭം നേടുന്നതിന്റെ screenshots പങ്കുവയ്ക്കുന്നു.

നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത വരും:

“എല്ലാവരും വാങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇതിൽ എന്തെങ്കിലും കാര്യമുണ്ടാകും.”

അങ്ങനെ കാര്യമായി പഠിക്കാതെ നാം നിക്ഷേപിക്കുന്നു.

ഇതാണ് Herd Behaviour.

പാഠം: ജനപ്രീതി മാത്രം ഒരു നിക്ഷേപത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യത്തിന്റെ തെളിവല്ല.

4. Loss Aversion – “നഷ്ടത്തിന്റെ വേദന കൂടുതൽ”

Behavioural Finance-ലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആശയമാണ് Loss Aversion.

സമാനമായ തുകയിലെ ലാഭത്തേക്കാൾ നഷ്ടം മനുഷ്യർ കൂടുതൽ ശക്തമായി അനുഭവിക്കുന്ന പ്രവണതയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

നിങ്ങൾ ₹10,000 നിക്ഷേപിച്ചു എന്ന് കരുതുക.

ഒരു നിക്ഷേപം ₹12,000 ആയി ഉയർന്നു.

മറ്റൊന്ന് ₹8,000 ആയി താഴ്ന്നു.

₹2,000 ലാഭം സന്തോഷം നൽകുമ്പോഴും ₹2,000 നഷ്ടം കൂടുതൽ വേദനിപ്പിക്കുന്നതായി തോന്നാം.

അതുകൊണ്ട് ചിലർ നഷ്ടത്തിലായ ഓഹരി വിൽക്കാൻ തയ്യാറാകാതെ വർഷങ്ങളോളം പിടിച്ചുവയ്ക്കും.

“ഇപ്പോൾ വിറ്റാൽ നഷ്ടം ഉറപ്പാകും. കുറച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ തിരിച്ച് കയറും.”

ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും നഷ്ടം അംഗീകരിക്കാനുള്ള മനസ്സിന്റെ വിമുഖതയാണ്.

പാഠം: നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ വികാരം സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളെ ശക്തമായി സ്വാധീനിക്കാം.

5. Anchoring Bias – “ഞാൻ വാങ്ങിയ വില തന്നെയാണ് ശരിയായ വില”

ആദ്യമായി ലഭിച്ച ഒരു വിവരത്തെയോ സംഖ്യയെയോ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതാണ് Anchoring Bias.

നിങ്ങൾ ഒരു ഓഹരി ₹500-ന് വാങ്ങി.

പിന്നീട് അതിന്റെ വില ₹350 ആയി കുറഞ്ഞു.

നിങ്ങൾ പറയുന്നു:

“₹500 ആകുന്നതുവരെ ഞാൻ ഇത് വിൽക്കില്ല.”

എന്തുകൊണ്ട് ₹500?

അത് നിങ്ങൾ ആദ്യം നൽകിയ വില മാത്രമാണ്.

കമ്പനിയുടെ നിലവിലെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയും ഭാവി സാധ്യതകളും മാറിയിട്ടുണ്ടാകാം.

പക്ഷേ ₹500 എന്ന സംഖ്യ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു anchor ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.

പാഠം: നാം ആദ്യം നൽകിയ വിലയും ഒരു നിക്ഷേപത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ യഥാർത്ഥ മൂല്യവും ഒരേ കാര്യമല്ല.

6. Availability Bias – “ഇപ്പോൾ കേട്ടതാണെങ്കിൽ അത് വലിയ കാര്യമാകും”

വളരെ അടുത്തിടെ കേട്ടതോ, ഓർമ്മയിൽ ശക്തമായി നിൽക്കുന്നതോ ആയ വിവരങ്ങൾക്ക് അമിത പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന പ്രവണതയാണ് Availability Bias.

ഒരു സുഹൃത്ത് cryptocurrency-ൽ വലിയ ലാഭം നേടിയ കഥ നിങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു.

ആ കഥ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ശക്തമായി പതിയുന്നു.

അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചേക്കാം:

“Crypto-യിൽ നിക്ഷേപിച്ചാൽ വലിയ ലാഭം കിട്ടും.”

എന്നാൽ ഒരാളുടെ അനുഭവം മുഴുവൻ വിപണിയുടെയും യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കണമെന്നില്ല.

പാഠം: എളുപ്പത്തിൽ ഓർമ്മയിൽ വരുന്ന വിവരം എല്ലായ്പ്പോഴും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരമല്ല.

7. Status Quo Bias – “ഇങ്ങനെ തന്നെ പോകട്ടെ”

നിലവിലുള്ള സാമ്പത്തിക രീതിയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ മടിക്കുന്നതാണ് Status Quo Bias.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരാൾ വർഷങ്ങളായി തന്റെ എല്ലാ savings-ഉം ഒരേ savings account-ൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു.

മറ്റു സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് അറിയാമെങ്കിലും അയാൾ പറയുന്നു:

“ഞാൻ ഇതുവരെ ഇങ്ങനെയാണ് ചെയ്തിരുന്നത്.”

അങ്ങനെ മാറ്റം വരുത്താതെ തുടരുന്നു.

പാഠം: ഒന്നും മാറ്റാതെ തുടരുന്നതും ഒരു സാമ്പത്തിക തീരുമാനമാണ്.

Bounded Rationalityയും Cognitive Biases-ഉം തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

Herbert Simon-ന്റെ Bounded Rationality നമ്മോട് പറയുന്നത് മനുഷ്യർക്ക് പൂർണ്ണമായ വിവരങ്ങളും അനന്തമായ സമയവും പരിമിതിയില്ലാത്ത ചിന്താശേഷിയും ഇല്ല എന്നതാണ്.

അതുകൊണ്ട് നമ്മൾ പലപ്പോഴും mental shortcuts ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ഈ shortcuts ചിലപ്പോൾ തീരുമാനമെടുക്കാൻ സഹായിക്കും.

പക്ഷേ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവ cognitive biases-ലേക്ക് നയിക്കാം.

ഇത് വളരെ ലളിതമായി ഇങ്ങനെ കാണാം:

പരിമിതമായ വിവരങ്ങൾ → Mental Shortcut → Cognitive Bias → സാമ്പത്തിക തീരുമാനം

ഒരു യുവ നിക്ഷേപകനെ ചിന്തിക്കാം.

അയാൾക്ക് നൂറുകണക്കിന് കമ്പനികളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ സമയമില്ല.

ഒരു സുഹൃത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ഓഹരി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

Social media-യിൽ ആ ഓഹരിയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം ചർച്ചകൾ കാണുന്നു.

അടുത്തിടെ ആ ഓഹരി വലിയ return നൽകിയതും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നു.

അയാൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരേസമയം പല behavioural factors പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം:

Bounded Rationality:

“എല്ലാം പഠിക്കാൻ എനിക്ക് സമയമില്ല.”

Herd Behaviour:

“എല്ലാവരും വാങ്ങുന്നുണ്ട്.”

Availability Bias:

“ഈ ഓഹരിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ എല്ലായിടത്തും കേൾക്കുന്നു.”

Confirmation Bias:

“Positive information മാത്രം ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം.”

Overconfidence:

“Market എനിക്ക് മനസ്സിലാകും.”

അങ്ങനെ ഒരു സാമ്പത്തിക തീരുമാനം വെറും കണക്കുകൂട്ടലിന്റെ ഫലമല്ല.

അത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ തീരുമാനമാണ്.

യഥാർത്ഥ നിക്ഷേപകൻ ഒരു മനുഷ്യനാണ്

Behavioural Finance നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ഇതാണ്:

ഓരോ സാമ്പത്തിക തീരുമാനത്തിന്റെയും പിന്നിൽ ഒരു മനുഷ്യ മനസ്സുണ്ട്.

ആ മനസ്സ് ചിലപ്പോൾ യുക്തിപരമായി ചിന്തിക്കും.

ചിലപ്പോൾ വികാരപരമായി പ്രതികരിക്കും.

ചിലപ്പോൾ വിവരങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യും.

ചിലപ്പോൾ മറ്റുള്ളവരെ പിന്തുടരും.

ചിലപ്പോൾ നഷ്ടത്തെ ഭയക്കും.

അതുകൊണ്ട് Behavioural Finance മനുഷ്യർ എല്ലായ്പ്പോഴും irrational ആണെന്ന് പറയുന്നില്ല.

മറിച്ച്, മനുഷ്യരുടെ rationality-ക്കും ചില പരിധികളുണ്ട് എന്നാണ് അത് കാണിക്കുന്നത്.

ഒരുപക്ഷേ മികച്ച സാമ്പത്തിക അറിവ് എന്നത് വിപണി എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം പഠിക്കുന്നതല്ല.

നമ്മുടെ സ്വന്തം മനസ്സ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് പഠിക്കുന്നതുമാണ്.

കാരണം ചിലപ്പോൾ നിക്ഷേപത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ risk നമ്മുടെ മുന്നിലുള്ള market അല്ല.

നമ്മുടെ ഉള്ളിലുള്ള bias ആയിരിക്കാം.

ഒരു ചെറിയ ചോദ്യം...

അടുത്ത തവണ നിങ്ങൾ ഒരു നിക്ഷേപ തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വയം ചോദിക്കുക:

“ഞാൻ ഈ തീരുമാനം എടുക്കുന്നത് വസ്തുതകൾ വിശകലനം ചെയ്തിട്ടാണോ, അതോ എന്റെ മനസ്സ് നേരത്തെ തന്നെ ഒരു തീരുമാനം എടുത്തുകഴിഞ്ഞോ?”

ആ ഒരു ചോദ്യം തന്നെ കൂടുതൽ ബോധപൂർവമായ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിലേക്കുള്ള ആദ്യപടിയാകാം.

Jaseela K. P.

Assistant Professor of Commerce,

Al Shifa College of Arts and Science, Keezhattur, Perinthalmanna.