ഇനി എത്ര ദൂരം

 

അനാഥത്വം: മാതാപിതാക്കളില്ലായ്മ മാത്രമല്ല, സ്നേഹമില്ലായ്മയും

“അനാഥൻ” എന്ന വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം വരുന്നത് മാതാപിതാക്കൾ ഇല്ലാത്ത ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ മുഖമായിരിക്കും. ഒരു അനാഥാലയത്തിന്റെ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരിക്കുന്ന കുട്ടി, ജന്മദിനത്തിൽ ആരും ആശംസിക്കാത്ത ഒരു ബാലൻ, സ്കൂൾ പരിപാടികളിൽ രക്ഷിതാക്കൾക്കായി കസേരകൾ ഒരുക്കുമ്പോൾ ശൂന്യമായ കസേരയിലേക്ക് നോക്കുന്ന ഒരു കുട്ടി—ഇങ്ങനെയുള്ള ചിത്രങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും അനാഥത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അനാഥത്വം മാതാപിതാക്കളുടെ മരണത്തോടെ മാത്രം ആരംഭിക്കുന്ന ഒന്നാണോ?

ഇല്ല.

അനാഥത്വം ചിലപ്പോൾ ഒരു വ്യക്തി നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഒരു ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ. ചിലപ്പോൾ ഒരാൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് മാനസികമായി അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അനാഥത്വം ഒരു കുടുംബപരമായ അവസ്ഥ മാത്രമല്ല; അത് ആഴത്തിലുള്ള ഒരു മാനസികാവസ്ഥ കൂടിയാണ്.

ഒരു സ്കൂളിലെ രക്ഷിതാവ്–അധ്യാപക യോഗം. ക്ലാസ് മുറിയിൽ കുട്ടികൾ ഓരോരുത്തരായി മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നു. ഒരാൾ അമ്മയുടെ കൈ പിടിച്ച് എത്തിയിരിക്കുന്നു. മറ്റൊരാൾ അച്ഛനോടൊപ്പം. ഒരു കുട്ടിയുടെ സമീപത്ത് പക്ഷേ ഒരു കസേര ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.

അധ്യാപകൻ കുട്ടിയോട് ചോദിച്ചു,

“നിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ആരും വന്നില്ലേ?”

കുട്ടി നിസ്സാരമായി മറുപടി പറയുന്നു:

“അമ്മയും അച്ഛനും ഉണ്ട് സാർ… പക്ഷേ രണ്ടുപേരും ജോലിയിലാണ്.”

ആ കുട്ടിക്ക് മാതാപിതാക്കളുണ്ട്. താമസിക്കാൻ വീടുണ്ട്. നല്ല വസ്ത്രവും ഭക്ഷണവും വിദ്യാഭ്യാസവും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആ നിമിഷത്തിൽ അവൻ അനുഭവിക്കുന്ന ശൂന്യത എന്താണ്?

അത് ഒരു തരത്തിലുള്ള അനാഥത്വമാണ്.

ഇന്നത്തെ തിരക്കേറിയ ജീവിതത്തിൽ പല കുട്ടികളും ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വളരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവർക്ക് മാതാപിതാക്കളുടെ സമയം ലഭിക്കുന്നില്ല. വിലകൂടിയ കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ വാങ്ങിക്കൊടുക്കാം. മികച്ച സ്കൂളുകളിൽ പഠിപ്പിക്കാം. മൊബൈൽ ഫോൺ നൽകാം. എന്നാൽ “ഇന്ന് നിന്റെ ദിവസം എങ്ങനെയായിരുന്നു?” എന്ന് ചോദിക്കാൻ സമയം ഇല്ലെങ്കിൽ, കുട്ടിയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ശൂന്യത രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

മാതാപിതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യം എന്നത് ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം പൂർത്തിയാകുന്നില്ല. മനസ്സോടെ കേൾക്കുന്നതിലും സംസാരിക്കുന്നതിലും മനസ്സിലാക്കുന്നതിലുമാണ് യഥാർത്ഥ സാന്നിധ്യം.

ഒരു അനാഥാലയത്തിൽ ജന്മദിനാഘോഷം നടക്കുന്നു. ചിലർ കുട്ടികൾക്ക് വസ്ത്രങ്ങളും മധുരപലഹാരങ്ങളും കേക്കും സമ്മാനങ്ങളും നൽകുന്നു. കുട്ടികൾ സന്തോഷിക്കുന്നു. ഫോട്ടോകൾ എടുക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ചിത്രങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നു.

പക്ഷേ ആഘോഷം കഴിഞ്ഞ് എല്ലാവരും പോയതിനുശേഷം ഒരു കുട്ടി കേക്കിന്റെ ചെറിയൊരു കഷണം കൈയിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിക്കുന്നു:

“എന്റെ അമ്മ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എനിക്കും ഇങ്ങനെ കേക്ക് ഉണ്ടാക്കുമായിരുന്നോ?”

ഈ ചോദ്യം ഒരു സാധാരണ കുട്ടിയുടെ കൗതുകം മാത്രമല്ല. അത് നഷ്ടപ്പെട്ട സ്നേഹത്തിന്റെ ആഴമാണ്.

ഏകദേശം 400 ഓളം കുട്ടികൾ ഉള്ള ആ സ്ഥാപനത്തിൽ വേനലവധിക്ക് കുട്ടികളെ വീടുകളിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകാൻ വീട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും വരുമ്പോൾ ആരും വരാൻ ഇല്ലാത്ത ബന്ധുക്കൾ ഉണ്ടോന്ന് പോലും അറിയാത്ത 2,3 കുട്ടികളുടെ അവസ്ഥ........ ആ കുട്ടികളുടെ മനസ്സ് ആ നിമിഷത്തിൽ എന്തായിരിക്കും????

ഒരു കുഞ്ഞിന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് അനിവാര്യമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതും അത്യാവശ്യമാണ്. സുരക്ഷിതമായ ഒരു താമസസ്ഥലം ഒരുക്കുന്നതും മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ തലയിൽ സ്നേഹത്തോടെ കൈവെക്കുന്നതും അവന്റെ കഥകൾ കേൾക്കുന്നതും അവന്റെ ചെറിയ വിജയങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കുന്നതും അത്രത്തോളം പ്രധാനമാണ്.

കാരുണ്യം ഒരു ദിവസത്തെ ആഘോഷമാകരുത്. അത് മനുഷ്യബന്ധത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിരിക്കണം.

അനാഥത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മാതാപിതാക്കൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും അവരെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

പ്രായമായ ഒരു അമ്മയെ പരിചരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടിയ ഒരു സന്ദർശകൻ ചോദിക്കുന്നു:

“അമ്മയുടെ മക്കൾ ആരുമില്ലേ?”

അമ്മ പറഞ്ഞു :

“ഉണ്ട് മോനേ… രണ്ടുപേരുണ്ട്. രണ്ടുപേരും വളരെ നല്ല ജോലിയിലാണ്.”

അപ്പോൾ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു:

“അവർ വരാറില്ലേ?”

ചില നിമിഷങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരുന്നശേഷം അമ്മ പറയുന്നു:

“അവർ തിരക്കിലാണ്.”

ഈ വാക്കിന് പിന്നിൽ എത്ര വലിയ വേദനയുണ്ടാകും!

ഒരു കാലത്ത് മക്കൾക്കായി ഉറക്കമില്ലാതെ രാത്രികൾ കഴിച്ചവരാണ് അവർ. കുട്ടികൾക്ക് പനി വന്നാൽ ഭക്ഷണം പോലും മറന്നവരാണ് അവർ. സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് മക്കളുടെ ഭാവിക്കായി ജീവിതം സമർപ്പിച്ചവരാണ് പല മാതാപിതാക്കളും. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ അവർക്ക് ആവശ്യമായത് വലിയ സമ്പത്തല്ല; മക്കളുടെ സാന്നിധ്യവും ഒരു ഫോൺവിളിയും സ്നേഹത്തോടെ ചോദിക്കുന്ന “സുഖമാണോ?” എന്ന ഒരു ചോദ്യവുമാണ്.

ചില വൃദ്ധർ അനാഥരല്ല. പക്ഷേ അവർ അനാഥത്വം അനുഭവിക്കുന്നു.

ഒരു കുടുംബത്തിൽ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നു. അച്ഛൻ തന്റെ മൊബൈലിൽ തിരക്കിലാണ്. അമ്മ മറ്റൊരു മുറിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. കുട്ടി ഓൺലൈൻ ലോകത്ത് മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. അപ്പൂപ്പനും അമ്മൂമ്മയും ടെലിവിഷന്റെ മുന്നിലുണ്ട്.

എല്ലാവരും ഒരേ വീട്ടിൽ.

പക്ഷേ ആരും ആരോടും സംസാരിക്കുന്നില്ല.

ഇതാണ് ആധുനികകാലത്തെ മറ്റൊരു അനാഥത്വം—ആൾക്കൂട്ടത്തിനിടയിലെ ഏകാന്തത.

സാങ്കേതികവിദ്യ നമ്മെ ലോകത്തോട് ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ചിലപ്പോൾ നമ്മുടെ അടുത്തിരിക്കുന്നവരിൽ നിന്ന് അകറ്റിയിട്ടുമുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് സോഷ്യൽ മീഡിയ സുഹൃത്തുക്കളുണ്ടാകാം. എന്നാൽ വിഷമം വരുമ്പോൾ വിളിക്കാൻ ഒരാൾ പോലും ഇല്ലെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തി അനുഭവിക്കുന്നത് എന്താണ്?

അത് സാമൂഹികമായ അനാഥത്വമാണ്.

ഒരു “ലൈക്ക്” സ്നേഹത്തിന് പകരമാകില്ല. ഒരു “എമോജി” ആശ്വാസത്തിന് പകരമാകില്ല. മനുഷ്യന് മനുഷ്യനിൽ നിന്നുള്ള യഥാർത്ഥ ശ്രദ്ധയും പരിഗണനയും സ്നേഹവും ഇന്നും ആവശ്യമാണ്.

അനാഥത്വവും സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും

അനാഥരായ കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് സർക്കാരിന്റെയോ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല. അത് ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നമുക്ക് വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ പോലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമാകാം.

അവനെ കേൾക്കുക.

അവളുടെ കഴിവിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് സഹായിക്കുക.

ജന്മദിനത്തിൽ ഒരു സന്ദേശം അയയ്ക്കുക.

ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ എങ്കിലും അവരോട് പറയുക: “നീ ഒറ്റയ്ക്കല്ല.”

ഒരു നല്ല അധ്യാപകന് ചിലപ്പോൾ ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട രക്ഷിതാവിന്റെ സ്ഥാനം പോലും വഹിക്കാൻ കഴിയും. ഒരു നല്ല സുഹൃത്തിന് നിരാശയിൽ കഴിയുന്ന ഒരാളെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും. ഒരു അയൽവാസിയുടെ സ്നേഹപൂർവമായ സമീപനം ഏകാന്തതയിൽ കഴിയുന്ന ഒരു വൃദ്ധന്റെ ജീവിതം മാറ്റിമറിക്കാനും കഴിയും.

അതുകൊണ്ട്, അനാഥത്വത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ വലിയ പദ്ധതികൾ മാത്രം ആവശ്യമില്ല. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ കൂടുതൽ മാനുഷികമാക്കുകയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്.

ആരാണ് യഥാർത്ഥ അനാഥൻ?

മാതാപിതാക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടി അനാഥനാണ്. എന്നാൽ മാതാപിതാക്കളുണ്ടായിട്ടും അവരുടെ സ്നേഹം ലഭിക്കാത്ത കുട്ടിയും ഒരു തരത്തിൽ അനാഥത്വം അനുഭവിക്കുന്നു.

മക്കളില്ലാത്ത വൃദ്ധൻ അനാഥനാകാം. എന്നാൽ മക്കളുണ്ടായിട്ടും അവരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കാത്ത വൃദ്ധനും അനാഥത്വം അനുഭവിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളില്ലാത്ത ഒരാൾ അനാഥനാകാം. എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾക്കിടയിൽ ജീവിച്ചിട്ടും തന്റെ വേദന പങ്കുവയ്ക്കാൻ ഒരാൾ പോലും ഇല്ലാത്ത വ്യക്തിയും അനാഥനാണ്.

അതിനാൽ അനാഥത്വം എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ “ആരും ഇല്ല” എന്ന അവസ്ഥ മാത്രമല്ല. പലപ്പോഴും അത് “എനിക്ക് ആരുമില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു” എന്ന അവസ്ഥയാണ്.

ഈ ലോകത്ത് ഒരാളുടെ ജീവിതം മുഴുവനായി മാറ്റാൻ നമുക്ക് സാധിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ഒരാളുടെ ഏകാന്തതയിൽ ഒരു നിമിഷം കൂടെയിരിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയും. ഒരാളുടെ വേദന കേൾക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയും. സഹായം ആവശ്യമുള്ള ഒരാൾക്ക് കൈ നീട്ടാൻ നമുക്ക് കഴിയും.

ചിലപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യന് വേണ്ടത് വലിയ സഹായമല്ല.

“ഞാൻ നിന്റെ കൂടെയുണ്ട്” എന്ന് ആത്മാർത്ഥമായി പറയാൻ ഒരാൾ മതി.

കാരണം സ്നേഹം നൽകുന്നിടത്ത് അനാഥത്വം കുറയും. ബന്ധങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നിടത്ത് ഏകാന്തതയ്ക്ക് ഇടം കുറയും. ഒരു മനുഷ്യനെ മറ്റൊരു മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ആളായി കാണുന്നിടത്ത് ഈ ലോകം കൂടുതൽ മനോഹരമാകും.

അനാഥത്വം ഒരു കുട്ടിയുടെ കണ്ണിലെ കണ്ണുനീർ മാത്രമല്ല; നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുകളിൽ സ്നേഹത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന അനേകം ഹൃദയങ്ങളുടെ നിശ്ശബ്ദ നിലവിളിയാണ്. ആ നിലവിളി കേൾക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, മനുഷ്യരായി ജീവിക്കുന്നതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും നമുക്ക് മനസ്സിലാകും.

Irshad A.

Assistant Professor of Computer Science, 

Al Shifa College of Arts and Science, Keezhattur, Perinthalmanna.